Tytuł: Miasto ubogie w instytucje kultury i środowiska twórcze czyli projekt Ministerstwa Kultury dla Wschowy

Autor: Rafał Klan

W trzydziestym czwartym numerze tygodnika "Polityka" z 21 sierpnia, w środku gazety, można znaleźć wkładkę informującą o projekcie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Projekt nosi nazwę Teatr Polska. O co w nim chodzi i dlaczego dotyczy Wschowy? Jest to pomysł Ministerstwa Kultury, które z myślą o takich środowiskach jak Wschowa, pozbawionych kontaktu z kulturą teatralną, bez profesjonalnej sceny teatralnej, zainicjował akcję, odwołującą się do międzywojennej tradycji objazdowego Teatru Reduta Juliusza Osterwy i Mieczysława Limanowskiego. W czasie istnienia II Rzeczpospolitej Teatr Reduta odbył słynne turnee po całym kraju oferując klasyczny i współczesny repertuar. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego tradycję międzywojnia ożywiło i postanowiło sfinansować kilka teatrów i dzięki temu dać mniejszym miejscowościom możliwość doświadczenia teatralnych przeżyć, a może nawet mistycznego katharsis. Takie już jest Ministerstwo, że myśli o wszystkim, nawet o Wschowie.

Organizatorem projektu jest Instytut Teatralny im. Zbigniewa Romaszewskiego w Warszawie. Instytut ogłasza konkurs dla wszystkich chętnych teatrów w całej Polsce. Pierwszy etap wyłania spektakle pod kątem artystycznym, drugi natomiast etap pod kątem organizacji planowanego objazdu. W tym roku ostatecznie weźmie udział w projekcie 19 przestawień, w 2009 roku między wrześniem a grudniem odbyło się ponad 107 spektakli w całej Polsce, ponad 21 tysięcy ludzi obejrzało przedstawienia. Przez ten cały czas powstaje baza ośrodków kultury, które posiadają jakiekolwiek możliwości adaptacyjne, dzisiaj baza zawiera 200 ośrodków i przez cały czas jest rozbudowywana. Na razie pośród tych ośrodków nie ma Wschowy.

Otóż poza propozycją teatralną, w projekt jest wpisany jeszcze propozycja uwzględniająca społeczne potrzeby kontaktu z teatrem? Założeniem projektu jest m.in.:

• dotarcie do środowisk pozbawionych możliwości kontaktu z twórczością teatralną (ośrodki mające utrudniony dostęp do kultury, społecznie zdegradowane, ubogie w instytucje kultury i środowiska twórcze)
• poznanie innego typu odbiorcy
• idea zmiany zwyczajów teatralnych poprzez zaktywizowanie teatru w Polsce do działalności wykraczającej poza dane miasto i konkretny budynek teatralny
• możliwość promocji teatrów, reżyserów i aktorów
• ułatwienie poznania nowych miejsc i przestrzeni, w których można wystawić spektakl
• tworzenie możliwości współpracy między teatrami a ośrodkami kultury
• wykorzystywanie kulturotwórczej i edukacyjnej siły teatru
• (cytat za: http://www.instytut-teatralny.pl/index.php?go=main&ins=2&tyt=203)

Jak wynika z powyższego Wschowa jest idealnym miejscem. Powstaje więc pytanie kto decyduje o tym, że wyłoniony w konkursie teatr przyjeżdża do takiej a nie innej miejscowości. I dlaczego np. nie przyjedzie do Wschowy?

Na stronie http://www.polska.e-teatr.pl/adresy/docs/39_36 można znaleźć taką oto informację: Aby ułatwić teatrom planowanie i organizowanie objazdów, proponujemy listę ośrodków kultury i scen teatralnych. Jeżeli mają Państwo dodatkowe kontakty i propozycje prosimy o zgłaszanie na adres mailowy i tutaj podany jest adres. Jak z tego wynika propozycję ośrodka kultury może złożyć sam teatr, ale również skoro ta baza istnieje, wynika z tego, że i same ośrodki kultury proponują siebie. Można więc w dwojaki sposób rozwiązać ten brak Wschowskiego ośrodka kultury w bazie Instytutu Teatralnego. Można śledząc rozpisany konkurs zaproponować któremuś z teatrów, żeby ten zaproponował Wschowę. Ostatecznie do Wschowy przyjeżdżał zielonogórski teatr i zdaje się, że sobie radził bez większych problemów. Lub samemu skontaktować się z Instytutem. Co jest łatwiejsze dla obecnych zarządców wschowską kulturą tego nie wiem. Ale na pewno jeden z tych punktów jest do wykonania.

Województwo lubuskie na liście ośrodków kultury prezentowane jest przez trzy miejsca: Zieloną Górę, Gorzów Wielkopolski i Żary. Z tych trzech miejscowości najbliżej Wschowie do Żar, bo jesteśmy miastem jedynie niecałe trzy razy mniejszym. Więc potencjalnie jest jakaś szansa, żeby zaistnieć na rynku. Po drugie i Zielona Góra i Gorzów Wielkopolski akurat nie mogą narzekać na teatralne propozycje, więc nie dziwi fakt, że w tym roku województwo lubuskie zostało pominięte przez drugą edycję Teatru Polska, bo przecież w tej wkładce i na stronach Ministerstwa wyraźnie napisano, że jednak przedsięwzięcie skierowane jest do takich środowisk jak Wschowa. No ale Wschowa też jest pominięta. Ba, nawet Żary, które na spisie widnieją, ale może nie były zainteresowane. Zresztą nie wiem. Nie ma co wróżyć z fusów.

Rzecz jasna na pewno jakieś warunki ośrodki kultury muszą spełniać. Zakładam, że część z tych warunków wschowska sala w DK spełnia, a część pewnie nie. Podejrzewam też, że w zależności od teatralnego widowiska mogłaby spełniać i wszystkie warunki. Wtedy trzeba by szukać takiego spektaklu, którego wystawienie we Wschowie nie wymagałoby zburzenia DK i wybudowania nowego budynku z odpowiednią salą. Zdaję sobie też sprawę, że wymogi jednak być może są decydujące. Czytając z listy o sąsiedniej sali MOK-u w Lesznie, można dowiedzieć się np. o dokładnych wymiarach sceny (jest podana szerokość, głębokość i długość) oraz proscenium. Przyglądając się tak skrupulatnym informacjom można wnioskować, że albo selekcja ośrodków kultury jest jednak dość rygorystyczna albo leszczyński MOK postarał się, żeby pojawiły się na liście proponowanych scen dokładne dane. Wtedy jak podejrzewam teatr może dostosować propozycje do kilku takich scen w Polsce, na których rzadko pojawia się teatr z prawdziwego zdarzenia.

Jakkolwiek rozważać możliwości wschowskiej sceny w Domu Kultury, należałoby zadbać, żeby pojawiła się na liście proponowanych ośrodków. Pewnie trzeba wykonać kilka kroków, żeby projekt Teatr Polska skierowany do miejscowości, które nie mają kontaktu z teatrem, w następnym roku zawitał do Wschowy. Wiem jedynie, że warto zainteresować się tematem. Projekt jest w całości dotowany przez Ministerstwo Kultury. Nie wiem co jeszcze można zrobić, żeby Wschowa zainteresowała się tym projektem. Mamy w końcu od kilku lat możliwość spotykania się z amatorskim teatrem w wykonaniu licealnej młodzieży z Zana. Kontakt z profesjonalnym teatrem byłby czymś niezastąpionym, nowym doświadczeniem. Nie tylko dla młodzieży, ale również dla tych nauczycieli, którzy pracują przez cały rok nad wystawieniem adaptacji sztuk teatralnych. W końcu dla mieszkańców byłaby to nie lada gratka. Ktoś o nas myśli, o Wschowie przecież, finansuje projekt. Co jeszcze musi zrobić, żeby Wschowa zajęła się tym projektem, zadbała o siebie i powalczyła o przyjazd teatru? Miasto – jak powiedział ktoś mądry – musi, żeby istnieć i być atrakcyjne – codziennie wymyślać się na nowo. Bez tego miasto umiera. Można wszystko wybaczyć: trud, pot i nieziemski wysiłek, który kończy się fiaskiem. Jest to zrozumiałe: staraliśmy się, ale coś nie wyszło, trzeba jeszcze nad czymś popracować, coś uzupełnić, itd. Niezrozumiała jest tylko bezczynność.

Imie i nazwisko:
e-mail:
Komentarz: